FUD – FOMO vòng quay vô tận của thị trường tiền điện tử

Hiệu ứng fud

Khi Bitcoin ngày càng đi vào đời sống, thị trường tiền điện tử cũng  nở rộ. Hiện tại thị trường đã gồm hàng nghìn loại tiền các nhau với tổng số vốn hóa trên 500 tỷ USD. Hàng ngày, các nhà đầu tư chứng kiến nhiều loại tiền điện tử với mức tăng chóng mặt x2, x3 chỉ trong vài giờ. Mỗi tháng, có ít nhất 2 đến 3 đợt bơm lớn, gây sự chú ý lớn của cộng đồng. Ngay khi các đợt bơm diễn ra, thông tin được nhanh chóng phát tán trên các mạng xã hội, facebook, twitter, reddit, tạo ra làn sóng mọi người đổi vào mua do sợ bị bỏ rơi (FOMO).

Với cơ chế như vậy, chỉ cần thông tin liên quan đến sản phẩm, hợp tác,sự kiện hay các tin đồn kiểu như vậy, thị trường sẽ dậy sóng, giá tăng phi mã, làm nhà đầu tư và những công ty phát hành tiền ảo giàu lên nhanh chóng. Nếu thông tin quan trong gây được sự chú ý từ báo chí truyền thống, thì những bài báo này nhanh chóng trở thành công cụ phát tán, lôi kéo nhà đầu tư mới. Không chỉ nhà đầu tư cố gắng tạo ra hiệu ứng FOMO trong cộng đồng. Ngay cả những người nổi tiếng, chuyên gia tư vấn tài chính, những người mong muốn gây sự chú ý bằng việc dự đoán giá các loại coin, cũng phần nào đóng góp vào quá trình bơm thổi của thị trường. Nhanh chóng, giá các coin này tăng phi mã gấp vài lần, không quan trọng nó có ứng dụng thực tế gì trong cuộc sống.

Nhưng mỗi đợt bơm này không thể kéo dài, cho dù coin tốt đến đâu, hay thông tin quan trọng ra sao, giá thường  nhanh chóng đi xuống khi FUD bắt đầu được phát tán. Vòng quay FUD – FOMO đã trở thành phần khá dễ đoán của thị trường tiền điện tử. Khi thị trường nóng, FOMO (fear of missing out) nhanh chóng được phát tán. Khi có thông tin xấu FUD  (fear of uncertainty and doubt) sẽ được phát tán. Rõ ràng, trong trường hợp nào thì lỗi sợ là yếu tố chi phối thị trường, chỉ tồn tại ở các trạng thái khác nhau nỗi sợ bị bỏ lỡ hay sợ sự không chắc chắn.

Vòng quay FUD – FOMO không bao giờ tự nhiên sinh ra, phần lớn do những người ảnh hưởng trong cộng đồng tạo ra để làm giá trên thị trường. Điều này hoàn toàn dễ hiểu. Nhóm người phát tán FOMO là nhưng nhà đầu tư, mong muốn lôi kéo thêm nhà đầu tư để đẩy giá lên cao, trong khi đó những người truyền bá FUD là những người đã lỡ cơ hôi, mong muốn dùng thủ thuật này để kéo giá xuống gom hàng. Trong quá trình này, 2 nhóm tham qua cuộc chiến tâm lý, cố gắng tạo sự chú ý từ nhà đầu tư, đặc biệt là nhóm các nhà đầu tư tìm kiếm những lời khuyên từ chuyên gia, hay những người có ảnh hưởng trong cộng đồng. Điều thật buồn cười là trong thế giới tiền ảo, nghe lời khuyên của người khác có hại hơn là có lợi.

Một trong những ví dụ điển hình của vòng quay này, chúng ta có thể kế đến trường hợp của IOTA. Khi giá IOTA đã tăng gấp 6 lần khi các hãng tin lớn  Forbes, Reuters, và CNBC đưa tin IOTA sẽ hợp tác với các công ty lớn như Microsoft, Fujitsu, Bosch, và Samsung. Ngay sau khi bài báo có tên “ tiền điện tử ít biết đến IOTA tăng 90% sau khi hợp tác với Microsoft” vòng quay FOMO chính thức vào guồng. Nhóm phát tán FOMO gần như không phải làm gì nhiều lúc này, đơn giản chỉ cần chia sẻ bài viết từ hãng truyền thông, những tên tuổi lớn như Microsoft nhanh chóng làm người đọc tin tưởng vào tiềm năng của đồng tiền điện tử. Để nhanh chóng khuếch đại ảnh , hưởng nhiều nhóm có gắn giật tit, chia sẻ làm cho người đọc có những cái nhìn sai lầm.

Tuy nhiên, không phải đợi lâu, chỉ 24 giờ sau nhóm FUD chính thức vào cuộc, đẩy giá giảm từ mức đỉnh 5.5 $ xuống chỉ còn 3 $ sau khi một dòng trạng thái trên twitter nhắc lại lỗ hổng về bảo mật của công nghệ được MIT lab đề cập cách đây gần 3 tháng. Đương nhiên dòng trạng thái này đã không đề cập là lỗ hổng này đã được vá và được chứng thực bởi MIT lab. Ngay sau đó giá giảm mạnh, nhiều nhóm FUD tiếp tục đổ dầu vào lửa, trong đó có website Squawker đưa ra bằng chứng các việc hợp tác với một số đối tác là giả. Ngay sau đó trên trang web chính thức của IOTA đã đưa ra bản sửa đổi về việc microsoft đang là đối tác nhưng chưa có hợp đồng nào được ký, điều này làm cho bài viết của Squawker càng lan rộng. Reuters đã đưa tin sai rằng Cisco là những thành viên tích cực trong thỏa thuận xây dựng thị trường trao đổi dữ liệu. Sáng lập của quỹ IOTA sau đó đã đưa ra lý giải Cisco và IOTA hợp tác thành lập liên minh công nghệ IOT nhưng Cisco không phải là thành viên của thỏa thuận xây dựng thị trường trao đổi dữ liệu. Những FUD không dừng lại ở đây, khi bài viết của trang Squawker được nhanh trong đăng lại bởi các blogger hoặc viết dưới dạng newsletter truyền tải thông điệp thông tin liên quan đến hợp tác IOTA là giả mạo, tạo không khí nặng nề trong cộng đồng, thúc mọi người xả coin. Ngay cả nhân vật có ảnh hưởng Charlie Lee, nhà sáng lập litecoin tham gia vào chiến dịch này bằng một dòng twitter “Đối tác với Microsoft là giả?” Dòng twitter nhận được nhiều phản hồi của người đọc, được đưa đi xa đến mức nhiều người cho rằng IOTA đã trả tiền cho Microsoft để đặt logo của thương hiệu này. Thật khó hiểu, nhiều người tin rằng thương hiệu lớn như Microsoft có thể tham gia vào loại thỏa thuận như vậy.

Trong khi vòng quay FOMO – FUD khá thú vị khi tìm hiểu, nhưng nhớ rằng, đây không phải trò chơi. Nó gây thiệt hại tài chính nặng nề cho nhiều nhà đầu tư. Đặc biệt là những nhà đầu tư, mua vào khi giá đạt đỉnh ngay sau đó giảm không phanh do FUD. Đối với các cá mập thì họ đã kiểm được hàng triệu USD.

Một trong những vấn đề lớn đối với FOMO – FUD là khi nó dần mất, thì thật khó cho nhà đầu tư phân biệt đâu là sự thật, đâu là tin đồn. Ví dụ như nhà sang lập IOTA đã nhiều lần giải thích sự thật trong phần nhận xét về bài viêt của Squawker, nhưng dường như rất ít người quan tâm. Thị trường tiền điện tử đã trải qua khá nhiều lần, một trong số đó là đợt bơm  NEO, Bitoin Cash trong tháng 11. Hậu quả của nhưng đợt FOMO – FUD gây ảnh hưởng đến tính phát triển ổn định của thị trương tiền ảo.

Tiền điện tử không chỉ là công cụ làm giàu của một số đối tượng. Nhà đầu tư đóng góp vốn cho các công ty công nghệ với mong muốn tạo ra đột phá công nghệ, mang lại lợi ích cho cả cộng đồng. Những công ty này đang cố gắng giúp cộng đồng hiểu về tính đột phá của công nghệ, và tác động của chúng đến mọi mặt của đời sống. Nếu cộng mong muốn công nghệ blockchain nhanh chóng cất cánh, nhà đâu tư nên  bắt đầu học cách nói không với các chiến dịch FOMO – FUD. Để tự bảo vệ mình khỏi những chiến dịch này, nhà đầu tư nên học cách luôn nghi ngờ tìm hiểu bất kỳ thông tin nào nhận được. Mọi người nên biết rằng, nhà đầu tư dẫn dễ bị lợi dụng khi cơ chế sợ hãi trong con người được kích hoạt, đây là phản ứng tự nhiên mang tính bản năng của con người. Nếu cộng đồng tiền điện tử hành động cùng nhau, công nghệ bockchain sẽ tiếp tục thu hút thêm các nhà đầu tư cũng những người yêu công nghệ.

Theo tạp chí Psychology Today.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *